Sidik kanalı (uretra)

Cinsi yolla yoluxan infeksiyalar həm uroloqlar, həm də dermatovenerologlar tərəfindən müayinə və müalicə oluna bilər. Bu, nefrologiya ilə urologiya və ya urologiya ilə ginekologiya arasındakı kimi iki ixtisasın kəsişdiyi sahədir.

Uroloq tərəfindən əlavə müayinə üsulları tətbiq oluna bilir — məsələn, sidik kanalının daxilinə keçmiş kondiloma kimi dəyişikliklər yalnız endoskopik baxışla görünür.

Sidik ifrazının pozulması, ağrılı cinsi əlaqə, tez-tez və ağrılı sidik ifrazı, bəzən hərarət, aralıq və qasıqüstü nahiyədə ağrı, çanaq ağrısı, düz bağırsaqda, xayalarda və belin aşağı hissəsində narahatlıq, cinsi funksiyanın pozulması və sidik ifrazı zamanı yanma.

Bu əlamətlər sidik kanalının darlığı və ya infeksiyası ilə üst-üstə düşə bilər; diaqnoz yalnız müayinə ilə ayırd edilir. Ətraflı məlumat prostat səhifəsindədir.

Sidik yolu infeksiyası yarandıqda onun öz-özünə keçmə ehtimalı azdır. Müalicə edilmədikdə infeksiya yayıla bilər: böyrəklər təsirlənə və qalıcı zədə yarana bilər. Ona görə də infeksiyanın öz-özünə keçməsini gözləmək düzgün deyil.

Hamilə qadınlarda müalicəsiz qalan sidik yolu infeksiyası vaxtından əvvəl doğuş riski ilə əlaqələndirilir. Xroniki xəstəliyi olan insanlarda infeksiya daha ağır gedişə səbəb ola bilər. İnfeksiya irəliləyibsə, uzunmüddətli antibiotik müalicəsi tələb oluna bilər.

Antibiotikin növü və müddəti yalnız müayinə və analiz nəticələrinə görə həkim tərəfindən təyin edilir. Yüksək hərarət və böyrək nahiyəsində ağrı ilə müşayiət olunan infeksiya təcili müraciət tələb edir.

Zöhrəvi xəstəliklərdə hər zaman düzgün müayinə aparılmalıdır. Xəstənin şikayəti və tarixçəsi çox önəmlidir: şikayətlərə uyğun olaraq müayinə aparılır, müayinələrin nəticəsində diaqnoz qoyulur və diaqnoza müvafiq olaraq müalicə tətbiq edilir.

Sidik kanalından axıntı, çirk və qoxu gəlməsi əsas şikayətlərdən biridir və bu, xəstədə qonoreya və ya digər infeksiyanın ola biləcəyinə əsas verir.

Cinsi yolla yoluxan xəstəliklər arasında qonoreya geniş yayılmışdır — xalq arasında ona «triper» də deyirlər. Bu halda həm dermatovenerolog, həm də uroloq öz müalicəsini tətbiq edə bilər.

Qonoreyanın ayrıca vurğulanmasının səbəbi odur ki, belə xəstəliklərdən sonra gələcəkdə sidik kanalının daralması yarana bilər — bu isə artıq urologiya sahəsinə aiddir. Bunun qarşısını almaq üçün vaxtında müvafiq müalicə tətbiq edilməlidir.

Daralma artıq əmələ gəlibsə — qısa və ya uzun məsafəli — kanalı uroloji üsulla, əməliyyatla açmaq lazım gəlir. Klinik praktikada vaxtında düzgün müalicə almadığı üçün qonoreyadan sonra sidik kanalında daralma yaranmış xəstələrə rast gəlinir.

Daralmanın müalicə üsulu (endoskopik və ya açıq) darlığın yerinə və uzunluğuna görə fərdi seçilir; hər üsulun öz riskləri və məhdudiyyətləri var.

Kondilomalar cinsi yolla yoluxur və kişilərdə elə vəziyyət ola bilər ki, onlar sidik kanalının içinə keçsin. Belə hallarda kanala endoskopik baxışla girib müayinə etmək və kondilomanı lazer üsulu ilə çıxarmaq lazım gəlir; bəzən kanala dərman maddələri də yeridilir. Bu, adətən uroloqun səlahiyyətində olan endoskopik müdaxilədir.

Lazerin ətraf toxumalara təsiri məhdud olsa da, hər endoskopik və lazer müdaxiləsi kimi bunun da riskləri var; qərar endoskopik baxışdan sonra fərdi verilir.

Trixomonoz zamanı nəinki sidik kanalında şikayətlər yaranır, gələcəkdə xaya artımında da şikayətlər yarana bilər. Belə xəstələr çox vaxt «xaya ağrısı» deyir, müayinədə isə bunun xaya artımının infeksiyası və sərtləşməsi olduğu üzə çıxır.

İnfeksiya xaya artımına dəridən keçmir — sidik kanalından prostata, prostatdan toxum kisəciklərinə gedən yollarla xaya artımına çatır və xroniki şikayət yaradır. Belə halda prostat və xaya artımı infeksiyasına birlikdə — kompleks — müalicə təyin edilir; hansı antibiotik və dərmanların istifadə olunacağı fərdi seçilir.

Xroniki xaya ağrısı insanı haldan salan, gündəlik həyata təsir edən bir vəziyyətdir; xroniki forma olsa da, müalicəsi var. Ən çətin halda xaya artımının çıxarılması nəzərdən keçirilə bilər — bu, gənc xəstələrdə adətən tətbiq olunmur və yalnız davamlı ağrı forması olan yaşlı xəstələrdə müzakirə edilir.

Xaya artımının çıxarılması son çarədir və hamı üçün uyğun deyil; hər cərrahi müdaxilənin öz riskləri var. Xaya ağrısı ilə bağlı ətraflı məlumat xaya səhifəsindədir.

Ureaplazma və qardnerella sidik kanalında şikayət yaratmırsa, onları müalicə etməyə ehtiyac yoxdur — bunlar geniş yayılmış mikroorqanizmlərdən sayılır.

Kişi sonsuzluğu ilə müraciət edən xəstəyə bu diaqnoz qoyulub müalicə aparılıbsa, bilmək lazımdır ki, bu mikroorqanizmlər sonsuzluğun səbəbi sayılmır — səbəb tamam başqa olur. Buna aldanmaq olmaz.

Müalicə qərarı hər halda şikayətlərə və müayinə nəticələrinə görə fərdi verilir; sonsuzluq şübhəsi olduqda səbəb ayrıca araşdırılır.

Prostat xəstəlikləri, infeksiyalar və travmalar spermada qan görünməsinə səbəb ola biləcək amillər arasındadır. Bu əlamət xəstəni qorxutsa da, səbəb çox vaxt bədxassəli deyil.

Lazımi müayinə və analizlərdən sonra infeksiya və ya keçiriciliyin pozulması (obstruksiya) kimi problem aşkarlanarsa, o müalicə edilir. Hər halda bu əlamət olduqda mütəxəssisə müraciət edilməlidir.

Spermadakı qanı sidikdəki qanla qarışdırmayın: sidikdə gözlə görünən qan hər zaman müayinə tələb edir — ağrı olmasa belə, bir dəfə baş versə belə. Ultrasəs normal çıxsa da, sistoskopiya və yuxarı sidik yollarının görüntülənməsi tələb oluna bilər.