Penis

Prostatit cinsi zəifliyə səbəb olmur — bunu qətiyyətlə demək olar və kişilər bu məsələdə yanlış fikrə aldanmamalıdır.

Bunu anatomiya izah edir: potensiyaya cavabdeh sinirlər prostatın aşağı yan hissələrindən keçərək penisə doğru gedir. Prostatit isə prostatın daxilindəki iltihabdır və həmin sinirlərə təsir etmir. Buna görə cinsi zəiflikdə başqa müayinə və müalicə üsullarına müraciət etmək lazımdır. Prostatitin müalicəsi heç vaxt cinsi zəifliyin müalicəsi sayılmır.

Həmin sinirlər, məsələn, prostat xərçəngində və ya irinləmə onlara təsir etdikdə prostat absesində zədələnə bilər — bu halda cinsi zəiflik yarana bilər. Lakin adi xroniki və ya kəskin prostatit heç vaxt buna səbəb olmur.

Bu, adi kəskin və ya xroniki prostatit iltihabının potensiya sinirlərinə birbaşa təsir etməməsinə aiddir; prostat xərçəngi və prostat absesi istisnadır. Xroniki çanaq ağrısı olan xəstələrdə cinsi funksiya pozula bilər — bu halda səbəb prostatın özündə deyil, stress, sinir sistemi, damar və hormonal amillərdə axtarılır. Buna görə uzunmüddətli prostat şikayəti olan xəstədə hər iki problem ayrı-ayrılıqda qiymətləndirilir; əsl səbəb yalnız fərdi müayinə ilə müəyyən edilir.

Cinsi zəifliyin səbəbi çox vaxt nevroloji olur, yəni sinir sistemi ilə bağlıdır. Adi stress və əsəbilik də cinsi zəifliyə səbəb ola bilər.

Belə hallarda penisə gedən və oradan qayıdan damarların müayinəsi də lazım ola bilər, çünki damarların öz problemi, xəstəliyi də cinsi zəifliyə gətirib çıxara bilər. Yaş da burada önəmlidir.

Fərdi yanaşma ilə bu xəstəliyin müalicəsi mümkündür. Bəzən iki adi dərmanla müalicə etmək mümkün olur, lakin yanaşma hər zaman fərdi olmalıdır.

Səbəb müəyyən edilmədən — məsələn, yalnız «prostatit» diaqnozu əsasında — aparılan müalicə cinsi zəifliyə fayda vermir: əvvəlcə səbəb tapılmalı, müalicə ona uyğun seçilməlidir.

İki dərmanla müalicə yalnız bəzi hallara aid nümunədir, hamı üçün vəd deyil. Ereksiya dərmanlarının əks-göstərişləri və yan təsirləri var; hansı dərmanın, hansı dozada və ümumiyyətlə dərmanın uyğun olub-olmadığı yalnız müayinədən sonra müəyyən edilir.

Qiymətləndirmə hormon analizləri, qan şəkəri və lipid profili, damar müayinəsi və istifadə olunan dərmanların nəzərdən keçirilməsini əhatə edir.

Lazım gəldikdə penisə qan gətirən və oradan qanı geri aparan damarlar ayrıca müayinə edilir, çünki damarların öz xəstəliyi də cinsi zəifliyə səbəb ola bilər. Xəstənin yaşı, ümumi xəstəlikləri və şikayətin nə vaxtdan başladığı da qiymətləndirmənin bir hissəsidir.

Universal, «hər şeyi göstərən» bir müayinə yoxdur — hansı analiz və görüntüləmənin lazım olduğu şikayətə uyğun fərdi seçilir; lazımsız geniş müayinə paketi tövsiyə edilmir.

Erektil disfunksiya — xalq arasında impotensiya və ya cinsi zəiflik adlanan vəziyyət — ereksiyanın alınmaması və ya cinsi əlaqə üçün kifayət qədər saxlanıla bilməməsidir. Daha çox 40 yaşdan yuxarı kişilərdə rast gəlinir; stresslə bağlı (psixogen) formalar isə daha gənc yaşda da ola bilər.

Bir çox halda müalicə imkanı var. Hansı müalicənin tətbiq ediləcəyi erektil disfunksiyanın səbəbindən və şiddətindən asılı olaraq dəyişir — buna görə də müalicəyə səbəb müəyyən edilmədən başlanmır.

Erektil disfunksiya bəzən ürək-damar xəstəliyinin ilk əlaməti ola bildiyindən, bu şikayət gizlədilməməli və müayinəsiz qalmamalıdır.

Müalicədə birinci addım dərman müalicəsidir. Dərman nəticə vermədikdə və ya uyğun olmadıqda növbəti mərhələlərdə ESWT (aşağı enerjili şok dalğa terapiyası), vakuum cihazları və penis protezi kimi üsullar nəzərdən keçirilə bilər.

Bu ardıcıllıq ümumi istiqamətdir, hər xəstə üçün eyni deyil. Hansı mərhələdən başlanacağı, hansı üsulun keçiləcəyi səbəbdən, ümumi sağlamlıqdan və xəstənin gözləntisindən asılı olaraq birlikdə qərara alınır.

Dərman müalicəsi resept və həkim məsləhəti ilə aparılmalıdır: qəbul etdiyiniz bütün digər dərmanlar və ürək-damar xəstəlikləri həkimə bildirilməlidir.

Müalicənin nəticəsi səbəbdən və xəstədən asılıdır və qabaqcadan vəd edilmir. Penis protezi cərrahi müdaxilədir — hər əməliyyat kimi riskləri var və digər üsullar nəticə vermədikdə, ətraflı müzakirədən sonra nəzərdən keçirilir. Heç bir üsul hamı üçün uyğun deyil.

Erkən boşalma da cinsi funksiya pozğunluqlarına aiddir. Erkən boşalma ereksiyanın zəifliyindən fərqli şikayətdir: burada ereksiya ola bilər, lakin boşalma istənilən vaxtdan tez baş verir.

Hər iki şikayət eyni xəstədə birlikdə də ola bilər. Qəbulda şikayətin dəqiq təsviri — nə vaxt başlayıb, həmişəmi, yoxsa müəyyən vəziyyətlərdə — düzgün istiqaməti müəyyən edir; müalicə yanaşması da buna görə seçilir.

Erkən boşalma üçün müalicə yanaşması yalnız qəbulda, şikayətin qiymətləndirilməsindən sonra müəyyən edilir; özbaşına dərman və ya digər vasitələrdən istifadə tövsiyə edilmir.

Bəli, dərman təsirləri cinsi zəifliyin səbəbləri arasındadır. Buna görə müayinədə qəbul etdiyiniz bütün dərmanlar — təzyiq, ürək, əsəb sistemi və digər dərmanlar daxil — nəzərdən keçirilir.

Şübhələndiyiniz dərmanı özbaşına dayandırmayın: təyin edilmiş dərmanın kəsilməsi əsas xəstəliyi pisləşdirə bilər. Dərmanın dəyişdirilməsi və ya dozasının tənzimlənməsi yalnız təyin edən həkimlə birgə qərara alınır.

Testosteron çatışmazlığı (hipoqonadizm) cinsi istəyin azalması, ereksiya problemləri, davamlı yorğunluq, əzələ gücünün azalması və əhval dəyişiklikləri ilə özünü göstərə bilər; bu şikayətlərin başqa səbəbləri də ola bilər.

Diaqnoz yalnız şikayətlərə görə qoyulmur: səhər saatlarında, ən azı iki dəfə alınmış qan analizində testosteronun aşağı olması təsdiqlənməli və səbəbi araşdırılmalıdır.

Testosteron preparatlarını müayinəsiz və həkim nəzarəti olmadan qəbul etmək məsləhət deyil: onlar sperm istehsalını azalda bilər — buna görə uşaq planlaşdıran kişilərə tövsiyə olunmur — və qanın qatılığına (hematokrit) təsir edə bilər. Müalicə müddətində qan analizləri (o cümlədən hematokrit və PSA) və şikayətlər müntəzəm yoxlanılır; müalicənin uyğun olub-olmadığına həkim müayinədən sonra qərar verir.

Anadangəlmə və ya sonradan yaranan əyriliklər ağrıya və cinsi əlaqədə çətinliyə səbəb ola bilər. Müalicə əyriliyin dərəcəsindən və şikayətin ağırlığından asılıdır.

Cinsi əlaqəyə mane olmayan, ağrı verməyən yüngül əyrilik həmişə müdaxilə tələb etmir. Sonradan yaranan əyrilikdə vəziyyət bir müddət dəyişkən ola bildiyindən, cərrahi qərar adətən əyriliyin sabitləşməsindən sonra müzakirə edilir.

Əyriliyin cərrahi düzəldilməsi seçilmiş hallar üçündür; hər cərrahi müdaxilə kimi riskləri var və nəticə qabaqcadan vəd edilmir. Qərar fərdi müayinədən sonra verilir.